Sivilceler, Akneler, Siyah Noktalar
Sivilce, sivilceler, akne, akneler, siyah nokta, siyah noktalar, isilik, isilikler, çıban, çıbanlar, kist, kistler, iltihap, iltihaplar, irin, irinler.
Akne Tedavisi | Akne Tedavileri | 5. Bölüm
Vitaminler ve mineraller eksikliklerini giderin :
Yukarıdaki önlemleri almışsa akneli hastanın ilave vitamin ve mineral almak çok gerekli değildir. Fakat iyileşmeyi daha hızlı düzeltmek için birkaç ay aşağıdaki vitamin ve mineraller kullanılabilir.
- B6 vitamini: 50-100mg/gün (Örneğin Benexol® 1 tab)
- Çinko: 15-30 mg/gün (Örneğin Zinco® ya da Nutri-Zinc® 1-2 ölçek).
- E vitamini: 400 IU.
- C vitamini: 200-2000 mg
- A vitamini ya da beta karoten: 5, 000-25,000 Ü
ACE-Selenyum®’da A, C ve E vitaminleri ve antioksidan olan selenyum bulunmaktadır; günde 1 ya da 2 kapsül alın.
Carlson ACES-Zn’de A, C ve E vitaminleri ile çinko ve selenyum bulunmaktadır; günde 1 ya da 2 kapsül alın.
Akne Tedavisi | Akne Tedavileri | 4. Bölüm
Bağırsak floranızı (yararlı mikropları) düzeltin :
Floranın bozularak bağırsak geçirgenliğinde meydana gelen artışın sadece bağırsakta değil bağırsak dışı birçok organda da iltihabi hastalıklara yol açtığı düşünülmektedir.
Probiyotiklerden zengin bir diyetin iltihap bulgularını hafiflettiği gözlenmiştir.
Un ve şekerden fakir, sebze, meyve, et ve yumurta gibi doğal gıdalardan zengin bir diyet bağırsak florasının koruyuculuğunu artırır.
Fermantasyon ürünleri (kefir, turşu, yoğurt, peynir, şarap, boza, sirke, tuzlama yiyecekler, bira mayası) bağırsak florasında bulunan probiyotikleri artırırlar.
Pastörizasyon ve UHT teknolojisi gıdalardaki probiyotikleri büyük ölçüde tahrip eder.
Probiyotiklerden en zengin gıda olan kefiri evde kendiniz yapın ve günde en az yarım litre kadar tüketin.
Akne Tedavisi | Akne Tedavileri | 3. Bölüm
Kan D vitamini düzeylerinizi düzeltiniz :
Dünya nüfusunun belki de yarısında gizli veya aşikar D vitamini yetersizliği
mevcuttur. Örneğin Türkiyedeki kadınların yaklaşık dörtte üçünde D vitamini
yetersizliği vardır. D vitamininin çok iyi bilinmeyen bir özelliği de iltihap
giderici olmasıdır. Klasik cildiye kitaplarında bile yaz mevsiminde aknelerin
şiddetinin azaldığı tarif edilmektedir.
Yeterli D vitamini düzeyine sahip olmak için günde en az yarım saat güneşe maruz kalın (D vitamini ile ilgili dosyalarımıza bakınız). Yeterli güneşlenemiyorsanız, özellikle kış aylarında D vitamini alınız. Optimal dozu alabilmek için kan D vitamini düzeylerinizi ölçtürün (25-hidroksi D vitamini; 1, 25-dihidroksi D vitamini değil!). Doktorunuzun kontrolü altında uygun dozda D vitamini alın. Kan D vitamini düzeylerinizi 40-120 ng/mL arasında tutunuz (üst sınıra yakın olması daha iyi, 100 ng/mL gibi.
Akne Tedavisi | Akne Tedavileri | 2. Bölüm
Omega-3/omega-6 yağ dengesini düzelterek iltihap maddelerini azaltın :
Akne
oluşumundaki temel mekanizmalardan biri de iltihap maddelerinin
artmasıdır.
Diyetteki omega-6’ların aşırı artması vücuttaki iltihap maddelerini artırır.
Diyetteki omega-3’ler ise iltihap giderici etkisi ile aşırı omega-6 alımına bağlı olumsuzlukları azaltır.
Akne tedavisinde kullanılan steroid ve steroid dışı iltihap karşıtları ve lökotirien inhibitörleri omega-6’ya bağlı ilthap maddelerini ortadan kaldırmaya çalışır. Bu ilaçların kısa vadede bazı olumlu etkileri varsa da uzun vadede bir yığın yan etkilere yol açar. Bazen bu yan etkiler hastalığın kendisinden daha ağır da olabilir.
Omega3/Omega-6 oranı nasıl düzeltilebilir?
· Margarin ve sıcak preslenmiş poliansatüre (çoklu doymamış) yağlar (ayçiçek, mısır, soya) yenilmemelidir.
· Katı yağ olarak tereyağ, iç yağı ve kuyruk yağı, sıvı yağ olarak sızma zeytinyağı kullanılmalıdır.
· Sıcak preslenmiş monoansatüre (tekli doymamış) yağlar (gerçek! fındık yağı, riviera tipi zeytinyağı) ise ikinci seçenektir.
· Keten tohumu ve/veya balık yağı kullanın
Balık yağı preparatları :
Enflamatuvar hastalıklarda antienflamatuvar(iltihap giderici) etkiyi elde etmek
için günde 1000-3000 mg aktif balık yağı (DEHA+EPA) alınmalıdır aksi halde fazla
etkili olmaz (piyasada Carlson ®, Ocean®, Or-omega®, Marincap®, Seven Seas®,
gibi markalar var, yurt dışından daha ucuza da getirtebilirsiniz).
Bazı balık yağı (omega-3) preparatlarındaki aktif metabolit (EPA + DEHA) miktarları :
• Seven Seas-Cherry: 800 mg/1 ölçek
• Seven Seas-Pulse: 150 mg/1 kapsül
• Marincap: 150 mg/ 1 kapsül
• Ocean: 1315mg/1 ölçek (Portakallı, naneli, limonlu), 150 mg/1 kapsül
• Carlson: 1600 mg/1 ölçek, 300 mg/1 kapsül
• Oromega: 975 mg/1 ölçek, 300 mg/1 kapsül
Balık yağı uygun yüksek dozlarda kullanıldığında romatizmal hastalıklarda kullanılan ilaçların iltihap giderici etkilerine sahiptir. Üstelik nerdeyse hiçbir yan etkileri yoktur. Ayrıca nedene yönelen bir tedavi şeklidir.
Bitkisel Omega-3 kaynakları :
Ketentohumu, ceviz ve yeşil yapraklılar (semizotu, dereotu vb) aktif omega-3 metabolitlerinin oluşumunu sağlayacak ön maddeyi (alfa-linolenik asit=ALA) sağlarlar. Bunlar içinde en önemlisi keten tohumudur.
Keten tohumu omega-3’den zengindir; fakat balıkyağına göre etkisi yaklaşık 10 kez düşüktür. Fakat keten tohumu zayıf östrojen etkisi (yağ yapımını azaltır) ve zengin lif, vitamin ve mineral içeriği ile akne için mükemmel bir takviyedir.
Antienflamatuar otlar ve baharatlar :
Aşağıdaki bitkiler ve baharatlar da antioksidan ve iltihap giderici etkileri ile aknede oldukça yararlıdırlar;
1 kase kefirin içine
(tercihen ekşi)
1 Çay kaşığı çekilmiş ısırgan tohumu
1 Çay kaşığı çekilmiş siyah üzüm çekirdeği
1 Tatlı kaşığı zerdeçal tozu
1 tatlı kaşığı çekilmiş keten tohumu koyun
Akne Tedavisi | Akne Tedavileri | 1. Bölüm
İnsülin direncinizi yenin :
Tedavinin en önemli noktası budur. Eğer bunu yapmıyorsanız, diğer basamakları yaparak şifa olmanız mümkün değildir.
İnsülin direnci çocuk ve erişkin nüfus arasında çok yaygın görülen bir metabolik bozukluktur. İleri aşaması olan metabolik sendromun Türkiye’de erişkinler arasındaki oranı %50’lere yaklaşmaktadır; bu hızla giderse oran %50’lerin çok üzerine çıkacaktır.
İnsülin direncinin temel nedeni şekeri hızlı emilen (glisemik endeksi yüksek) gıdaların aşırı yenilmesidir. Açlık sırasında insülin değerleriniz 5 ünitenin üzerine çıkar.
İnsülin direncini kırmanın akne üzerine etkileri
İnsülin direncini kırarak akne mekanizmalarının nerdeyse tamamını kontrol altına alabilir hatta tamamen yok edebilirsiniz. Kan insülin düzeyinin azalması ile;
Kıl foliküllerindeki yağ yapımını azalır.
Artan androjenler (erkeklik hormonları) normal düzeylere iner.
İltihap (enflamasyon) azalır.
Enfeksiyon (mikrop kapma) azalır (endirekt etki).
İnsülin direncinizi yenmek için taş devri diyeti gibi bir diyet yapınız.
Un, şeker ve bunlardan yapılan mâmüllerin tüketimini mümkün olduğunca azaltın, hatta hiç yemeyin.
Mümkün olduğu kadar doğal beslenmiş olan hayvanların et, süt ve yumurtasını yiyin.
Yediğiniz yiyeceklerin en az yarısı çiğ olsun.
Paketlenmiş gıdaları yemeyin.
Her türlü mevsim sebze ve meyvesi (fazla tatlı olmayanlar) taze olarak yiyin.
Böyle bir diyet sadece sivilcelerinizi yok etmekle kalmayacak sizi olabilecek kanser, kemik erimesi, koroner kalp hastalığı, romatizma, depresyon vb hemen hemen bütün müzmin hastalıklardan da koruyacaktır.
Akne Tedavisi
Hafif şiddette akne tedavisi : Tretinoin ve /veya antibiyotik merhem.
Orta şiddette akne tedavisi : Tretinoin ve sistemik antibiyotik hapları.
Ağır şiddette akne tedavisi : Tretinoin + sistemik antibiyotik hapları + Antienflamatuar (iltihap önleyici) ilaçlar + Antiandrojenler ya da östrojen preperatları.
Klasik akne tedavi şekilleri esas nedene yönelik olmadığı için başarısızdır ya da ancak geçici bir süre başarılı olabilir.
Akneler ve Sivilceler
Akne , derimizde bulunan kıl folikülündeki (kese) yağ bezlerinin bir hastalığıdır. Normalde, bu bezlerin salgıladığı yağın deri yüzeyine çıkarak atılması gerekir. Ancak ergenlik döneminde yağ bezi daha fazla yağ salgılar. Bu yağ normal olarak bir kanal ile deri yüzeyine geçer. Aknede bu kanal aşırı yağ birikimi ve dökülmüş keratin hücreleri (keratonosit) ile tıkanır. Aknenin temel nedeni bu tıkanmadır.
Bu madde birikimi nedeni ile Propionibacterium acnes adlı normal deride bulunan bir oksijensiz (anaerob) bir bakteri burada üremeye ya da koloni yapmaya başlar. Bu bakteriler, yağ bezlerinin tıkalı olan kanallarından içeri girerek hem varlıklarıyla hem de ortaya çıkardıkları bir takım kimyasal maddeler nedeniyle tıkanmış olan yağ bezinde bir iltihaba (enflamasyon) yol açarlar.
İltihabi olmayan yağ tıkaçlarına komedon adı verilir. Komedon deri yüzeyinde açık (siyah başlı) ya da kapalı (beyaz başlı) olabilir.
İltihabi akneler kabartı (papül), sivilce (püstül), yumru (nodül) ve kese (kist) şeklinde olabilir.
P. acnesin salgıladığı lipaz trigliseritleri parçalayarak serbest yağ asitlerini açığa çıkartır. Bu yağ asitleri folikül duvarını tahriş ederek papüle yol açar.
Folikül P. acnes enfeksiyonla iltihaplanırsa sivilce (püstül) oluşur. Foliküller sıkılır ve kaşınarak yırtılırsa nodül ve kist oluşur.
Akne Oluşumunun Evreleri :
Aknenin 5 majör patogenetik faktörün karşılıklı etkileşimine bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir.
1. Kıl folikülü içindeki keratin hücrelerinin üretiminin artması.2. Kıl folikülü kanalındaki korneositlerin tam olarak ayrılamaması (programlı hücre ölümünün azalması ve kıl yağ bezlerinin tıkanmasına bağlı)
3. Erkek hormonlarına (androjenler) bağlı yağ (sebum) yapımında artış.
4. Siyah başların (komedon) içinde Propionibacterium acnes adlı bakterinin aşırı üremesi.
5. Komedonun içinde ve çevresinde iltihap.
Kapalı mikrokomedonların oluşumundaki kritik basamak kıl folikülü kanallarının korneositler (keratin hücreleri, keratonosit) tarafından tıkanmasıdır. (korneositler bazal keratonisitlerin farklılaşması sonucu oluşur). Bu keratonositler kıl folikülü kanallarını ağzını tıkarlar. Çünkü birbirlerine yapışıktırlar ve dökülürken normalde olduğu gibi birbirinden ayrılmazlar.
Korneositlerin programlı hücre ölümlerinin bozulması ya da gecikmesi aknenin başlangıç lezyonu olan mikrokomedonun oluşumunu sağlayan temel mekanizmadır.
Akne | Sivilce | Siyah Nokta
Akne ( Sivilce) derideki yağ bezlerinin, erkeklik hormonu
( Androjen ) tarafından uyarılması ile oluşan, içi cerahat dolu veya siyah
noktalar ihtiva eden, nadiren nedbe dokusu ile iz bırakarak iyileşen bir deri
hastalığıdır.
Görülme sıkılığı :
Adolesanların yaklaşık % 100'ü az ya da çok derecede etkilenir ancak, sadece %
15'i doktora başvurur.
Erkek = Kadın ( erkeklerde daha ağır seyretme eğilimi vardır. )
BELİRTİ VE BULGULAR :
Kapalı komedonlar ( beyaz noktalar )
Açık komedonlar ( siyah noktalar )
Kızarıklık ve ödemin eşlik ettiği ya da etmediği püstüller ( kistler )
Nedbe dokuları
Lezyonlar, alın, yanak ve burun üzerinde ortaya çıkar ancak sırt ve göğüs
ortasına kadar yayılabilir.
NEDENLERİ :
Erkeklik hormonu yağ bezlerinin ucunun siyah noktalarla tıkanmasına yol açan
keratin döngüsünü uyarırlar. Yağ bezlerinin ürettiği peynirsi madde (sebum)
tıkaçın ardında birikmeye başlar. Bakteri varlığında, biriken muhteva
iltihaplanarak sivilce oluşur.
RİSK FAKTÖRLERİ :
Ergenlik çağına giriş.
Erkek
Bazı ilaçlar ( doğum kontrol hapları, iodidler, bromidler, lityum, fenitoinler,
kortizon )
Temizleyici kremler, nemlendiriciler, yağlı fondötenleri içeren birtakım
yağlı kozmetikler.
Deri yüzeyinin herhangi bir şekilde kapatılması.
Sıcak, nemli iklimler
TEDAVİ :
GENEL ÖNLEMLER :
Siyah noktalarla tıkanmış alanların boşaltılması.
Temizleme - yumuşak bir sabunla günde birkaç defa hafifçe yıkamak yüzeyel
yağlanmayı kontrol edecektir. Daha sık yıkanması deriyi tahriş eder.
Yağsız güneş koruyucuları - bazı tedavi olmayan vakalarda ultraviole ışınları
ile bir miktar iyileşme sağlanmakla birlikte, tedavide kullanılan ilaçlar
Ultraviole ile ters etkileşim gösterir. Uzun dönem Ultraviole ye maruz kalmak
kalıcı deri hasarına neden olur.
DİYET :
İyi beslenmeye yönelik öneriler
Akneyi ( Sivilceleri ) iyileştirebilen özel bir diyet tarif edilmemiştir.
Çikolata ve yağlı yiyecekler akneyi ( Sivilceleri ) artırmazlar.
HASTANIN EĞİTİLMESİ :
Hastanın aknenin kesin bir tedavisinin olmadığını, tedavilerin sadece
hastalığı ve lezyonları kontrol altına almak için yapıldığını bilmesi
önemlidir.
Tüm tedavi şekillerinde etkinin ortaya çıkması en az 4 hafta sürer.
Topikal ajanlar yüzün kızarmasına ve kurumasına sebep olurlar, bu yüzden bir
çok kişinin bu ilaçların kullanımına devam etme konusunda teşvik edilmesi
gerekir.
TERCİH EDİLEN İLAÇLAR :
Özellikle haifi derecedeki sivilcelerde deriye uygulanan krem ve losyonlar en
iyisidir.
Benzoyl peroxide % 5 kuru cilde gece yatarken sürülür.
Retinoik asid % 0,025 oranlarındaki konsantrasyonlardan başlayarak gece
yatarken kuru cilde sürülür. Jel formu da (Retinojel % 0,025, % 0.05)0 vardır
ve oldukça kurutucudur. Başlangıç aşamasında lezyonların artmasına neden olur.
Kislik lezyonlara eritromisin yada Klindamisin % 2 solüsyon uygulanması
Tetrasıklin 250 mg günde dört defa 7-10 gün kullanılması ve dozun en düşük
etkin doza kadar azaltılması.
BEKLENEN GELİŞME VE PROGNOZ :
Zaman içinde yavaş yavaş iyileşme meydana gelmesi
GEBELİK :
Akne lezyonlarında remisyon ya da artışa sebep olabilir.
DİĞER NOTLAR :
Akne ( Sivilce ), genellikle hasta için, doktora ifade ettiğinden daha ciddi
bir sorundur.
Akne ( Sivilce ) zamanla geriler.