Akne | Sivilce | Siyah Nokta
Akne ( Sivilce) derideki yağ bezlerinin, erkeklik hormonu
( Androjen ) tarafından uyarılması ile oluşan, içi cerahat dolu veya siyah
noktalar ihtiva eden, nadiren nedbe dokusu ile iz bırakarak iyileşen bir deri
hastalığıdır.
Görülme sıkılığı :
Adolesanların yaklaşık % 100'ü az ya da çok derecede etkilenir ancak, sadece %
15'i doktora başvurur.
Erkek = Kadın ( erkeklerde daha ağır seyretme eğilimi vardır. )
BELİRTİ VE BULGULAR :
Kapalı komedonlar ( beyaz noktalar )
Açık komedonlar ( siyah noktalar )
Kızarıklık ve ödemin eşlik ettiği ya da etmediği püstüller ( kistler )
Nedbe dokuları
Lezyonlar, alın, yanak ve burun üzerinde ortaya çıkar ancak sırt ve göğüs
ortasına kadar yayılabilir.
NEDENLERİ :
Erkeklik hormonu yağ bezlerinin ucunun siyah noktalarla tıkanmasına yol açan
keratin döngüsünü uyarırlar. Yağ bezlerinin ürettiği peynirsi madde (sebum)
tıkaçın ardında birikmeye başlar. Bakteri varlığında, biriken muhteva
iltihaplanarak sivilce oluşur.
RİSK FAKTÖRLERİ :
Ergenlik çağına giriş.
Erkek
Bazı ilaçlar ( doğum kontrol hapları, iodidler, bromidler, lityum, fenitoinler,
kortizon )
Temizleyici kremler, nemlendiriciler, yağlı fondötenleri içeren birtakım
yağlı kozmetikler.
Deri yüzeyinin herhangi bir şekilde kapatılması.
Sıcak, nemli iklimler
TEDAVİ :
GENEL ÖNLEMLER :
Siyah noktalarla tıkanmış alanların boşaltılması.
Temizleme - yumuşak bir sabunla günde birkaç defa hafifçe yıkamak yüzeyel
yağlanmayı kontrol edecektir. Daha sık yıkanması deriyi tahriş eder.
Yağsız güneş koruyucuları - bazı tedavi olmayan vakalarda ultraviole ışınları
ile bir miktar iyileşme sağlanmakla birlikte, tedavide kullanılan ilaçlar
Ultraviole ile ters etkileşim gösterir. Uzun dönem Ultraviole ye maruz kalmak
kalıcı deri hasarına neden olur.
DİYET :
İyi beslenmeye yönelik öneriler
Akneyi ( Sivilceleri ) iyileştirebilen özel bir diyet tarif edilmemiştir.
Çikolata ve yağlı yiyecekler akneyi ( Sivilceleri ) artırmazlar.
HASTANIN EĞİTİLMESİ :
Hastanın aknenin kesin bir tedavisinin olmadığını, tedavilerin sadece
hastalığı ve lezyonları kontrol altına almak için yapıldığını bilmesi
önemlidir.
Tüm tedavi şekillerinde etkinin ortaya çıkması en az 4 hafta sürer.
Topikal ajanlar yüzün kızarmasına ve kurumasına sebep olurlar, bu yüzden bir
çok kişinin bu ilaçların kullanımına devam etme konusunda teşvik edilmesi
gerekir.
TERCİH EDİLEN İLAÇLAR :
Özellikle haifi derecedeki sivilcelerde deriye uygulanan krem ve losyonlar en
iyisidir.
Benzoyl peroxide % 5 kuru cilde gece yatarken sürülür.
Retinoik asid % 0,025 oranlarındaki konsantrasyonlardan başlayarak gece
yatarken kuru cilde sürülür. Jel formu da (Retinojel % 0,025, % 0.05)0 vardır
ve oldukça kurutucudur. Başlangıç aşamasında lezyonların artmasına neden olur.
Kislik lezyonlara eritromisin yada Klindamisin % 2 solüsyon uygulanması
Tetrasıklin 250 mg günde dört defa 7-10 gün kullanılması ve dozun en düşük
etkin doza kadar azaltılması.
BEKLENEN GELİŞME VE PROGNOZ :
Zaman içinde yavaş yavaş iyileşme meydana gelmesi
GEBELİK :
Akne lezyonlarında remisyon ya da artışa sebep olabilir.
DİĞER NOTLAR :
Akne ( Sivilce ), genellikle hasta için, doktora ifade ettiğinden daha ciddi
bir sorundur.
Akne ( Sivilce ) zamanla geriler.
