Cilt Hastalıkları : Şark Çıbanı
Hastalığın bir doğu kökeni olmakla birlikte, doğuyla batının sınırı çok
net olmadığı için, her ulus kendinden daha doğudan bir isim yakıştırmıştır.
Antep Çıbanı, Halep Çıbanı, Delhi Çıbanı gibi isimlerle de anılmaktadır. Orta
ve Güney Amerika, Avrupa, Afrika, Asya yaygın olduğu alanlardır. Ülkemizde de
geleneksel olarak şark çıbanı izleri, doğu kökenli yurttaşlarımızın ''alamet-i
farikası'' gibidir. Fakat son zamanlarda ulaşımın kolaylaşması, turizmin
gelişmesi, hem insanların hem de hastalığı taşıyan böceklerin bir yerden bir
yere gidişini, dolayısıyla hastalığın da görülebilme olasılığını arttırmış ve
bölgesellik özelliğini azaltmıştır.
Hastalığı yapan parazit (Layşmanya Tropika) bir hücreli bir hayvancık olup, ''Tatarcık''
adı verilen irice sineklerin ısırmasıyla bulaşır. Bu sinekler, hayvanları başka
insanlardan veya bazı kemirgenler, köpek, çakal, tilki gibi hayvanlardan alıp,
hiç bir ücret talep etmeksizin, emdiği kan karşılığında (boğaz tokluğuna)
insanlara taşır. Isırılan bölgede parazitin tipine ve hastanın direncine göre,
altı aydan bir kaç yıla kadar olabilen (genellikle bir yıl gibidir ve bu
nedenle ''Yıl Çıbanı'' adı da verilir) bir süre içerisinde iyileşir. Önce bir
kızartı, sonra yerinde bir yara ve kabuklanma oluşur, geçerken de çok
karakteristik izini bırakır. Tedavide erken davranılırsa iz bırakmadan iyileşme
şansı olabilir.
