Cilt Hastalıkları : Uyuz
Halk arasinda ''Gidişik'' adı verilen hastalık, yalnız insanlarda
yaşayabilen ve gözle görülmeyen böceklerde bulaşan, çok kaşıntılı bir
hastalıktır.
İnsandan insana; aynı yatakta yatmak gibi uzun süreli temasla veya çarşaf,
çamaşır gibi ortak kullanılabilen eşyalarla bulaşabilir. İlk kez uyuz olanlarda
kaşıntı 20 - 30 gün sonra, daha önce geçirenlerde ise çok kısa sürede ortaya
çıkar.
Kaşıntının şiddeti, yaygınlığı, gece artması ve ailesel özelliği çok tipiktir.
El parmak araları, dirsekler, karın, kalça, cinsel organlar, memeler en çok
yerleştiği bölgelerdir. Yoğun kaşıntı izleri ve az sayıda böceğin kazdığı
tüneller görelbilir.
Aşırı kaşıntı, mikrop kapmalara veya egzama gelişimine neden olabilir.
Bebeklerde ve bağışıklık sistemi zayıf olan kimselerde, normalde tutmadığı
saçlı deri, avuç içi, ayak tabanı gibi alanlarda yerleşerek, daha şiddetli
olabilir. Her insanda hastalığa yakalanma olasılığı aynıdır; fakat, aynı ev
içerisinde çok sayıda insanın yaşadığı, yatılı misafirliğin sık olduğu
kesimlerde yayılma daha hızlı olur. Tedavisi çok zor olmasa da uğraştırıcıdır
ve titiz bir uygulama gerektirir.
Birinci ilke; bir kişinin hasta olduğu bir evde herkesin tedavi olması,
ikincisi ise bulaşma kaynaklarının dezenfeksiyonudur. Çamaşır ve çarşaflar
kaynatılabilir, kaynatılamayan eşyalar, kızgın ütüyle ütülenebilir veya bir
hafta insandan uzak kalacak şekilde, metal veya plastik bir kapta saklanarak;
insan dışında uzun süre yaşayamayan böceklerin ölmesi sağlanır. Uzun
araştırmalara karşın uyuzun iğne veya hap şeklinde, yaygın deyişle ''içten
kesecek'' bir tedavisi bulunamamıştır. Bu nedenle deriye sürülerek böcekleri
öldüren ilaçlar kullanılır. Uygulamada en önemli nokta, böceğin sevmediği baş
ve yüz dışında, ilaçların tüm vücuda önerilen aralıklarla sürülmesi ve tedavi süresi
içinde bölgenin, ilaçsız kalmamasıdır. Bu süre, ilaçlara göre 12 - 72 saat
olabilir. Önemli olan, erken dönemde doktora başvurup; hastalığı, çevreye
yayılmadan ve başka sorunlara neden olmadan denetim altına alabilmektir.
